Co się stanie, gdy wrzucisz za dużo naraz: tłuszcz traci temperaturę

From PropWiki
Jump to navigation Jump to search

Nie zapominaj o świetle. W chłodniejszych pomieszczeniach często jest ciemniej, bo okna bywają zasłonięte lub skierowane na północ. Rośliny potrzebują światła do fotosyntezy, a przy jego niedoborze i niskiej temperaturze wzrost practically staje. Jeśli nasłonecznienie jest zbyt małe, rozważ doświetlanie lampą przez kilka godzin dziennie. Pamiętaj jednak, że sztuczne światło nie zastąpi ciepła – nie podnoś temperatury, jeśli roślina i tak jest w chłodzie, bo możesz zaburzyć jej .

Najczęstszy powód, dla którego ciasto nasiąka tłuszczem, nie leży w recepturze ani w temperaturze podanej w przepisie. Leży w ilości produktu, który trafia na patelnię lub do garnka w jednej partii. Tłuszcz ma ograniczoną zdolność oddawania ciepła, a zimne ciasto odbiera je bardzo szybko. Kiedy wrzucisz zbyt wiele sztuk naraz, temperatura oleju spada o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt stopni i zanim wróci do właściwego poziomu, ciasto zdąży wchłonąć tłuszcz. Efekt: powierzchnia jest blada i miękka, środek niedopieczony, a po odsączeniu na ręczniku zostaje tłusty ślad.

Podsumowując: mieszanie dwóch tłuszczów zmienia temperaturę dymienia, ale kierunek i skala zależą od proporcji oraz od tego, który składnik jest słabszym ogniwem. Największym błędem jest traktowanie mieszania jako sposobu na „ulepszenie" tłuszczu — w praktyce zwykle obniża ono granicę bezpiecznego podgrzewania. Bezpieczniej jest dobierać tłuszcz do temperatury, w jakiej chcesz pracować, niż liczyć na to, że mieszanina zachowa się jak urządzić małą kuchnię jej najlepszy składnik.

Jak dzielić partie, żeby nie powstały widoczne łączen

Najważniejsza różnica dotyczy struktury. Świeżo wymieszane ciasto jest gęste i nierówne, z grudkami mąki, które dopiero po chwili pęcznieją. Po odstaniu masa staje się jednolita i nieco rzadsza, bo skrobia związała część płynu. W praktyce oznacza to, że ciasto trzeba mieszać dopiero po odpoczynku i ewentualnie dolewać płynu — nie odwrotnie. Typowy błąd to dorzucanie mąki do ciasta, które po prostu potrzebowało czasu, a nie zagęszczenia. Efekt: placek wychodzi gumowaty i blady.

Jeśli chcesz mieszać tłuszcze świadomie, ustal cel. Do delikatnego podsmażania wystarczy mieszanka o umiarkowanej temperaturze dymienia, ale nie podgrzewaj jej powyżej granicy najsłabszego składnika. Do smażenia w wysokiej temperaturze wybierz jeden tłuszcz o wysokiej temperaturze dymienia albo mieszaninę, w której taki tłuszcz zdecydowanie dominuje. Pamiętaj też, że wilgoć obniża temperaturę dymienia — mokre składniki dodawane do tłuszczu powodują pienienie i szybszy rozkład. Przechowuj mieszaniny w chłodzie i nie używaj ich wielokrotnie do smażenia.

Temperatura dymienia to najniższa temperatura, w której tłuszcz zaczyna rozkładać się na widoczne gołym okiem niebieskawe opary. Mieszanie dwóch tłuszczów zmienia ją, ale nie w prosty, przewidywalny sposób. Nie dostaniesz jednej wartości pośrodku między temperaturą składnika A i B. Zależność jest przybliżona i wynika głównie z proporcji, w jakich tłuszcze są zmieszane, oraz z tego, ile w mieszaninie jest wolnych kwasów tłuszczowych i wody.

Najprostsza praktyczna zasada: im większy udział tłuszczu o wyższej temperaturze dymienia, tym wyższa temperatura dymienia mieszaniny. Jeśli do oliwy z oliwek dodasz niewielką ilość masła, całość i tak zacznie dymić w okolicach temperatury oliwy, bo masło stanowi znikomą część. Gdy jednak wymieszasz je pół na pół, temperatura dymienia spadnie wyraźnie w stronę masła. W kuchni oznacza to jedno: nie ratujesz tłuszczu o niskiej temperaturze dymienia, dolewając do niego odrobinę „lepszego" tłuszczu.

Ciasto na pierogi, kruche czy francuskie często wymaga mniej mieszania, niż się wydaje. Zamiast więc przez kilka minut energicznie łączyć składniki łyżką, można rozwałkować masę na blacie i złożyć ją kilka razy. Wałek nie tylko skraca czas pracy, ale też ogranicza nagrzewanie ciasta i nadmierne rozwijanie glutenu. To szczególnie przydatne, gdy masło lub inne tłuszcze mają pozostać chłodne, a ciasto nie ma stracić delikatnej struktury.

Patelnia ma znaczenie równie duże jak ciasto. Tłuszcz musi być rozgrzany, ale nie dymiący — kropla ciasta wrzucona na próbę powinna skwierczeć od razu, a nie leżeć bez reakcji. Za zimny olej to najczęstszy powód tłustych placków, także przy cieście odstanym. Smaż partiami po kilka sztuk, bo zatłoczona patelnia obniża temperaturę i zamienia smażenie w nasączanie. Po usmażeniu odkładaj placki na kratkę, nie na talerz z papierowym ręcznikiem — para z dołu zmiękcza skorupkę.

Mieszanie ma jeszcze jeden skutek, o którym łatwo zapomnieć. Tłuszcz o niższej temperaturze dymienia zaczyna się rozkładać pierwszy, a produkty tego rozkładu pogarszają jakość całej mieszaniny. Dlatego smażenie na mieszance oliwy i masła jest ryzykowne: masło przypala się, zanim oliwa osiągnie dobrą temperaturę do smażenia. Bezpieczniej jest używać tłuszczu o wysokiej temperaturze dymienia do smażenia, a masło lub inne tłuszcze aromatyczne dodawać pod koniec albo na osobnej patelni.